yashasinazarbaijan

اگر فارسی زبان باشد ، ترکی هنر است

فرجام بابک : پيکار بابک با افشين در حصارهاي محکم و طبيعي جبال آذربايجان مدتها بطول انجاميد داستان اين جنگها را مورخان به تفصيل نوشته‌اند . اين جنگها مدت سه سال از 220 تا 223 هجري دوام داشت . چنانکه از فحواي قول طبري برمي‌آيد معتصم براي اتمام اين مهم افشين را اکرام بسيار کرده بود. گذشته از ولايت آذربايجان و ارمنستان که بدو داده بود سپاه و خواسته و آلات جنگ و چهارپايان بسيار با او فرستاده بود. پيش از عزيمت افشين نيز محمدبن يوسف مأمور شده بود به آذربايجان برود و حصارهايي را که بابک ويران کرده بود از نو بسازد . محمدبن يوسف درين مأموريت با سپاه بابک در آويخته بود و عده‌اي از خرمدينان را کشته بود و جمعي را اسير کرده بود . اما وقتي افشين باذربايجان رسيد در صدد برآمد که گذشته از شمشير براي براندختن بابک از حيله و چاره نيز مدد کند. بدين گونه جنگهايي که افشين با بابک کرد از آغاز با خدعه و نيرنگ همراه بود. افشين تازه به آذربايجان رسيده بود که محمدبن بعيث يک سردار ديگر خليفه با آنکه با خرميه پيمان صلح داشت عهد خويش به شکست و با سپاه بابک به خيانت و خدعه درآويخت. گويند هنگامي که افشين به آذربايجان آمد عصمت نام سپهسالار بابک بدر حصار شاهي که محمدبن بعيث کوتوال آن بود فرود آمد. محمدبن بعيث براي لشکر او چنان که عادت داشت علوفه بفرستاد و چون شب درآمد عصمت را با 10 تن از مهمان کرد. چون آنها مست شدند محمدبن بعيث آنها بکشت. پس دست عصمت ببست و گفت سران سپاه خويش را يک يک آواز ده تا درآيند وگرنه تو را بکشم. عصمت چنين کرد و يک يک سرهنگان خويش را به درون حصار ميخواند و محمدبن بعيث آنها مي کشت. بازماندگان سپاه چون اين خبر به ذدانستند همه بگريختند. پس از آن افشين بر همه راهها ديده‌بانان گماشت و لشکرها بر تنگناها و حصارها به داشت. اما بابک که در حصارهاي محکم ايمن بود هفت ماه سر از حصار برنياورد و با سپاه افشين مقابله نکرد. افشين دلتنگ و ملول شد. در صدد چاره و حيله برآمد. به معتصم نامه نوشت بود ازو خواسته و درم خواسته بود. معتصم صد شتر بار درم با سيصد غلام ترک همراه « بغاي کبير» نزد وي فرستاد. چون بغا بجايي که تا اردوگاه افشين 3 روز راه بود برسيد افشين بدو نامه کرد که يک ماه همانجا درنگ کن و آوازه درانداز که مالها فلان روز نزد افشين برم. تا چون جاسوسان بابک اين خبر را بدو برسانند مگر براي تارج اين مال آهنگ تو کند و از حصار خويش بيرون آيد. چنين کردند و روز موعود بابک با پنج‌هزار تن سوار بيرون آمد. اما بغا بدستور افشين درم‌ها را هم شبانه بجاي گذاشته بود و شتران بي‌بار همراه خود آورده بود. حيله‌اي که ا فشين طرح کرده بود در نگرفت و بابک بي‌انکه گزند و آسيب بزرگي ببيند مقداري غنايم بچنگ آورد و بجست ... از آن پس چندين جنگ بين سپاه بابک و افشين درگرفت که هرکدام نوبتي ظفر مي‌يافتند. سپاهيان بابک که پناهگاهاي استوار داشتند و از برف و سرما رنج بسيار مي‌بردند دليرانه مقاومت ميکردند. اما ياران افشين که به سرماي سخت و راههاي دشوار عادت نداشتند رفته رفته ملول ميشدند. 2سال بدينگونه گذشت از سپاه افشين بسياري هلاک شدند. اما معتصم همواره سپاه تازه و عدت و آلت بي‌اندازه ميفرستاد. سرانجام افشين آهنگ تسخير حصار بابک کرد. چون در يک فرسنگي آن حصار فرود آمد بابک خروارها خوردني و ميوه از حصار خود براي لشکريان افشين فرستاد و گفت شما ميهمان ماييد. درين 10روز که بسوي حصار ما مي‌آييد خوردني نيافته‌ايد ما را جز اينقدر چيزي نبود. افشين آن نزل‌ها نگرفت و همچنان بازپس فرستاد و به بابک پيغام داد « ما را خوردني بکار نيست و دانم که تو اين کار بدان کردي تا سپاهيان ما را شماره کني در اين سپاه سي‌هزار مرد جنگي است و با اميرالمؤمنين سيصدهزار مسلمانند که همه با او يکدلند و تا يک تن از ايشان زنده‌اند از جنگ تو باز نميگردند. اکنون تو بهتر داني خواهي بزنهار آيي و خواهي جنگ کني». بابک که لابد نمي خواست بزنهار خليفه درآيد جنگ را برگزيد. پس درهاي حصار محکم کر و درآنجا بماندو افشين نيز برگرد حصار لشگرگاه ساخت و خندق کند و همانجا نشست روزها از حصار بابک چنگ ورود مي‌آمد و چنين فرا مي‌نمود که از سپاه دشمن پروا نداند اما شبها گروهي همواره به شبيخون مي‌فرستادند. اينحال نيز مدتها بطول انجاميد : سپاه افشين با تنگي علف و سختي کار نيک ايستادند جنگهاي خونين و کشتارهاي سخت روي داد و بسياري از سپاه بابک تلف شدند. سرانجام بابک در کار فرو ماند. از توقف در حصار کاري نمي‌گشود و لشکر افشين از گرد حصار دورتر نمي‌رفت. بابک برآن شد که با افشين حيله سازد. بر بام حصار برآمد و گفت « منم بابک. افشين را گوييد نزديک‌تر آيد تا با وي سخني گويم» . افشين به پاي ديوار آمد. بابک زنهار خواست و گفت گروگان من پسر مهترم است اورا بنواگير و براي من زنهار خليفه بستان و برين قرار نهادند و لشکريان افشين حصارها را رها کردند و بجاي خويش باز آمدند چون شب در رسيد بابک کسان خود را برگفت و با پنجاه مرد که با وي در حصار مانده بودند از حصار بيرون شد و به کوه‌ها رفت و از آنجا بسوي ارمنستان گريخت. گويند چون بابک از حصار بجست لباس مسافران و بازرگانان پوشيد و با کسان خود در ارمنستان بجايي فرود آمد. از چوپاني که در آن حوالي بود گوسفندي بخريد. چوپان نزد سهل‌بن سنباط امير ارمنستان برفت و خبر برد. دانستند که بابک آمده است. افشين پيش از آن بهمه حکام و اميران آذربايجان و اران و بيلقان و ارمنستان نامه‌ها فرستاده بود و آنان را بدان واداشته بود که در فرو گرفتن بابک با او کمک کنند. سهل بن سنباط چون از آمدن بابک به ارمنستان وقوف يافت بر نشست و بديدار او رفت و بابک را با لطف و اکرام به سراي خويش مهمان برد. و در نهان بافشين نامه نوشت که بابک نزد من است. افشين وي را اميدها و دلگرمي‌ها داد و برآن قرار نهادند که چون بابک با وي بقصد شکار بيرون رود او را جاييکه از پيش معين کرده بودند به کسان افشين تسليم کند. چنين کردند و چون بابک دريافت که سهل او را بخيانت تسليم دشمن مي‌کند برآشفت و باو گفت « مرا باين جهودان ارزان فروختي. اگر مال و زر مي‌خواستي ترا بيش از آنچه اينان دادند ميدادم» بدين گونه افشين با غدر و حيله بابک را بگرفت و بند بر نهاد. حصارهاي سرخ‌علمان ويران شد و آنها خود کشته و پراکنده شدند اما کوششها و مبارزه‌هاي آنان بپايان نرسيد و همچنان پس‌از بابک نيز دوام يافت. افشين بابک و کسان او را برنشاند و آهنگ سامرا کرد. شادي خليف از اين پيروزي بي‌اندازه بود. افشين را بسيار بنواخت و تشريف و اکرام بي‌اندازه کرد. چون افشين بابک را به سامرا آورد شبانگاه احمدبن ابي‌دواد که قاضي القضاء بغداد و از مشاهير معتزله بود ناشناس بدان‌جا رفت و بابک را بديد و با او سخن گفت. پيداست که هول و وحشت خليفه نسبت به بابک تا چه حد بوده که تا هنگام صبح طاقت نياورد و او نيز متنکروار بسراي افشين رفت و هم در شب بابک را بديد. گويي بغداد نمي‌توانست باور کند پهلوان دليري که سالها او را تهديد مي‌کرد اکنون در آنجا باسارت بسر مي‌برد. ديگر روز معتصم بر نشست و مردم از دروازه عامه تا مطيره صف کشيدند. معتصم ميخواست مردم بابک را برسوايي و خواري بينند. از کسان خويش پرسيد که او را برچه بايد نشاند. گفتند هيچ چيز مناسبتر از فيل نيست. بفرمود تا فيلي بياورند و بابک را لباس زيبا در پوشيدند و کلاه سمور بر سر نهادند و او را انبوه مردم بر درگاه اميرالمؤمنين بدارالعامه درآوردند. امير‌المؤمنين دژخيم خواست تا دست و پاهاي اورا ببرد. بفرمود تا دژخيم او را که نودنود بود بخواندند حاجب از باب العامه برآمد و نودنود را بخواند چون وي فراز آمد اميرالمؤمنين فرمان داد تا هر دو دست بابک را قطع کند. خونسردي و بي‌پروايي دليرانه‌اي که بابک در مواجهه مرگ نشان داد شايسته قهرمانان بود. گويند چون بابک بر معتصم درآمد برادرش هم آنجا بود. وي را بگفت : « اي بابک کاري کردي که کس نکرد اکنون صبري کن که ديگري نکرده باشد» گفت : « خواهي ديد که صبر چگونه کنم» نوشته‌اند که « چون يک دستش بريدند دست ديگر در خون خود زد و در روي خود ماليد و همه روي خود از خون خود سرخ کرد. معتصم گفت « اين چه عمل است» گفت : « درين حکمتي است . شما هر دو دست و پاي من بخواهيد بريد و گونه روي مردم از خون سرخ باشد خون از روي برود زرد باشد. من روي خويش از خون خود سرخ کردم تا چون خون از تنم بيرون شود نگويند که رويش از بيم زرد شد» باري بابک در دم مرگ نيز اين همه شکنجه را بسردي تلقي کرد و هيچ سخن نگفت و دم برنياورد . معتصم بفرمود تا او را در جانب شرقي بغداد ميان دو جسر بردار کردند. سرانجام بابک چنين شد منبع : برگرفته شده از کتاب " دو قرن سکوت" نوشته " دکتر عبدالحسين زرين کوب

ایرج حسنی سومرها در جنوب عراق امروزی و شمالغرب خلیج سومر زندگی کرده و مدنیّتی با کیفیّت درست کرده اند. زمان آمدن سومر ها به این خاک ها به صورت دقیق معلوم نیست ، لکن متخصّصهای تاریخ قدیم نشان می دهند که، سومرها 4500 سال قبل ازمیلاد در جاهای نشان داده شده اولین مدنیّت روشن بشریت را به وجود آورده اند، شهرهایی مانند : " اور- ur" ، " اوروک- uruk" ، "ائرئخ"، " نیپ پور- nippur" ، " کیش- kisch"، " له کش" ،"لرسا" ... که مراکز بزرگ مدنیّت بودند ساخته اند. پس می توان گفت سومرها حداقل 500 سال قبل از آن، یعنی 5000 سال قبل از میلاد در خاکهای عراق بوده اند. یعنی تخمیناً می توان گفت سومرها 4500-5000 سال قبل از میلاد به بین النهرین آمده اند. امروزه می توان گفت که تمامی متخصّصهای تاریخ قدیم چنین فکر میکنند که سومرها از وطن اصلی ترکان یعنی آسیای میانه به عراق آمده اند. متخصّص مشهور حقوق "علی پاشا صالح" در اثر " حقوق تاریخی" خویش درباره اصلیّت سومرها، راهی که عبور کرده اند و قانون های که به وجود آورده اند چنین می نویسد: «نزدیک به هفت هزارسال پیش ، قومی به نام سومر در جستوجوی خاکهای حاصلخیز از راه قفقاز وشمالغرب ایران( آذربایجان شمالی و جنوبی امروزه) به قسمت های جنوب بین النهرین آمده و جنوب عراق را برای خود وطن کرده اند. آنها در ابتدا سومر و بعداً با نام "بابل" معروف شدند. سومرها با خط میخی بر روی لوحه های گلی ، هزاران قانون و سرگذشتهای خود را به زبان سومری نوشته اند. این لوحه ها در موزه های بزرگ جهان نگه داری میشود. » علی پاشا صالح در جای دیگر اثر خود چنین مینویسد: ساکنان اصلی آسیای مرکزی ترکها هستند.اولین مدنیّت ها به خصوص "سومر" ها و"هیت" ها که مدنیت را به وجود آورده اند، دراین گهواره بشریّت به وجود آمده و مهاجرت کرده اند، از طوایف ترک نژاد بوده اند و اولین زبانی که بشر به آن صحبت کرده است زبان ترکی بوده و بسیاری از کلمات زبانهای امروزی ریشه ترکی دارند...» سومرها اولین وجود آورنده های مدنیّت تا عصر بیستم نظر عمومی موّرخان عبارت از این بود که ،در منطقه ما و حتی اولین مدنیّت بشریّت در مصر و یونان قدیم به میدان آمده است. لاکن از اوایل قرن بیستم کنده کاری ها و جست وجوهای علمی عکس این ادعّا ها را ثابت کرده است.دیگر امروز تاریخ دلایل و مدرکهایی ، به طور قطعی ، نشان می دهد که ،نه فقط اولین مدنیت در مصر به وجود نیامده است بلکه همین مدنیّت مصر از مدنیّت سومربه وجود آمده است. متخصص مشهور تاریخ قدیم پروفسور"وولی-woolley" که از طرف دانشگاه پنسیلوئنییا و موزه بریتانیا رهبر هیآت کنده کاری های شهر "اور" رفته بود،بعد از کنده کاری ها در کتابی که در مورد سومرها نوشت به شکل قطعی ثابت کرده است که،«خلق سومر در بین النهرین دو هزار سال قبل ازمصری ها به اوج شهرت رسیده و فرضیّه مدنیت مصر قدیمی تر است را شکسته و ردّ کرده است.سومرها چهار هزار سال قبل از میلاد از مراحل والای مدنیّت گذشته وبه مصر،آسوری، آسیای کوچک، کئرت و یونان راه نشان داده اند.» سومرها اولین قانون گذااران بشریّت امروزه تقریباً همه مورّخان تاریخ قدیم به این فکر هستند که ،بر اساس معلوماتی که تا امروز هست ، سومرها اولین قانون گذاران بشریّت شده و قوانین حمورابی بسیار زیاد پس از سومرها و بر اساس آن ها به وجود آمده است.فکرهای علی پاشا صالح در این مورد لایق دقّت است. او می نویسد: «مجموعه قوانین حمورابی ، پس از ویران شدن سومرها ، بر اساس قوانین و عادت-عنعنه های آنها نوشته شده است.مضمون اکثر آن قانون ها از مجموعه آن قانون ها اقتباس شده است که ، شاه "اور" "دونگی-dungi" نوشته بود. به غیر از مجموعه های "نیسابا-nisaba" و "هانی-hani" شاهان طایفه "ایسئن" نیز مجموعه قانون به وجود آورده بودند.» خطّ سومرها عالمان اروپا و آمریکا که درنتیجه کنده کاری هایی که در بابل، شوش، ،اور، نیپ پور، و سایر نقاط شهرهای سومر- ایلام ، کوزه و لوحه های سنگی و اثرهای نوشته شده ی بی شماری که همه آنها به خط میخی نوشته شده است یافته اند، در موزه های اروپا و آمریکا نگه داری میشود. به فکر عالمان تاریخ شناس بزرگ خط میخی را سومرها اختراع کرده است. طول چند هزار سال، در این منطقه اکثر خلقها از الفبای میخی استفاده می کردند. سومرها به حیات و مدنیّت بشر چه چیزهایی آورده اند؟ همان طور که ذکر شد، سومرها به حیات عموم بشر و مدنیّت آن خدمات بزرگی کرده و خیلی چیزها را به آن ارمغان آورده اند. از این خدمات می توان گفت : 1. قانون گذاری در جامعه و اداره جامعه بر اساس آن . 2. ایجاد کردن الفبا برای تثبیت زبان گفتاری ،که با الفبای میخی تظاهر کرده است. 3. شروع علم ها وشاخه های مختلف صنایع با سومرها و بعدها به واسطه ملّت های مختلف از نسل به نسل آمده و به صورت تکمیل شده به درجه امروزی رسیده است. 4. شب و روز را به 24 ساعت ، هر ساعت را به 60 دقیقه و هر دقیقه را به 60 ثانیه تقسیم کردن نیز یادگاری از سومرها است. 5. این یک حقیقت علمی است که تقسیم دایره به 360 درجه ، از دوران سومرها مانده است. 6. کشف تعدادی از فلزّات ، از آن جمله آلومینیوم. 7. ... چند مثال از کلمات سومری و هم معنی آن در تورکی امروزی: سومرجه(سومری) تورکجه(ترکی) 2(iki-ikki) İkki 3(üç) Uş Ana(aba-nənə) Ama Apa(ata-aba-apa-baba) Abba Bilgili(bilən) Bilga Çoban Çolpan Dam(ev damı-ev) Dam De(demək) De Dərin(g

+ نوشته شده در  سه شنبه 16 مهر1387ساعت 23:51  توسط یاشار   |